انار به گواهی تاریخ، میوه بومی ایران است و گسترش آن به دنیا از این کانون عملی گشت. انار بین ۴۰۰۰ تا ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح، در ایران کاشته می شد. در كتب مقدس چندين بار از آن نام برده شده است، مانند قرآن که 3 بار نام انار در آن ذکر شده است.

قیمت (تومان)	سالن	انتشارات	مترجم	نویسنده	کتاب
1450	دانشجویی	جهاد دانشگاهی امیر کبیر	قرنجیک،خسروی،فرخپی	دکتر جان گریفیتس	پیشرفت هایی در شیمی و تکنولوژی مواد رنگزای آلی
2800	"	"	-	نسرین صدری	رنگرزی الیاف نخ(پشم پنبه ابریشم)
1200	"	علمی کاربردی	-	مهدی حیاتی	رنگرزی الیاف با رنگزای طبیعی
3000	عمومی	شباهنگ	-	داود امیری	رنگرزی طبیعی و استخراج رنگدانه از گیاه اسپرک
12000	دانشجویی	تحقیقات جنگلها ومراتع	-	دکتر قهرمان	فلور ایران(ج 5 تا 26 )
1500	"	علمی کاربردی	-	محمود مرجانی	اصول طراحی و نقوش سنتی
2000	"	دانشگاه هنر	-	ویکتوریا افشار	رنگرزی الیاف طبیعی
2500	"	"	-		مرمت قالی
2200	"	دانشگاه الزهرا	-	فریده طالب پور	تاریخ پارچه ونساجی در ایران
2000	"	سمت	-	-	مدیریت هنر وصنعت فرش
8000	"	"	-	-	تاریخ پوشاک ایرانیان ازابتدای اسلام تا مغول
1100	"	"	-	-	حکمت هنر اسلامی
1100	"	"	-	ستاره امیری	الیاف شناسی
4700	"	"	-	اکرم ناشر	انگلیسی برای دانشجویان صنایع دستی
2900	"	"	-	مرتضی گودرزی	تاریخ نقاشی ایران از آغاز تا عصر حاضر
5300	"	"	-	زهرا رهنورد	تاریخ هنر ایران در دوره اسلامی:نگارگری
-	عمومی	احمدی	-	محمد سیرفیان	فرش سیرفیان نگاهی به قالی ایران
6000	"	علمی و فرهنگی	-	پرویز مرزبان	خلاصه تاریخ هنر
2500	"	"	فواد روحانی	بندتو کروچه	کلیات زیبایی شناسی
3000	"	"	علی رامین	آن شپرد	مبانی فلسفه
3300	"	"	پرویز مرزبان	اریک نیوتن	معنی زیبایی
3200	"	"	نجف دریا بندری	هربرت رید	معنی هنر
4500	"	"	ماه ملک بهار	تالبوت رایس	هنر اسلامی
12500	"	"	ناتل خانلری	آلبرت پوپ	شاهکارهای هنر ایران
12500	"	فرهنگستان یساولی	-	یساولی	قالی قالیچه های شهری وروستایی ایران
15000	"	"	-	"	بدایع نگار فرش ایران(عرب زاده)
7000	"	"	-	"	گلیم های ایران
15000	"	"	-	پرویز تناولی	گبه هنر زیر پا
8500	"	"	-	"	دستبافت های روستایی و عشایری ورامین
12500	"	"	-	"	جلهای عشایری وروستایی
6500	"	"	-	"	تاچه های چهار محال و بختیاری
"	"	"	-	"	سفره های کامو
3500	"	"	-	جعفر پاک دست	شیوه طراحی
7000	"	"	-	-	آموزش قدم به قدم تذهیب و طراحی فرش
6000	"	"	-	-	آرایه ها و نقوش ختایی و اسلیمی  در هنر تذهیب و طراحی فرش
5000 هرجلد	"	"	-	-	باغ ایرانی(ج 5 تا 9)
5400	"	فرهنگستان هنر	-	جوادعلیمحمدی اردکانی	پژوهشی در زیلوی یزد
4400	"	"	-	مصطفی رستمی	دستبافته های سوادکوه
37000	"	"	-	رحیم عناونیان و ژرژ عناوینیان	ترمه های سلطنتی ایران وکشمیر
40000	"	"	-	محمود جوادی پور	نمد های ایران
3800	"	"	احمد رضا تقاء	آنتونی والش	شاه عباش وهنر های اصفهان
2200	"	"	-	یاوری،بطلانی یادگار، هلالی اصفهانی	قلمکار اصفهان
1400	"	"	غلامرضا تهامی	زکی محمد حسن	چین و هنر های اسلامی
1500	"	"	محمد حسین آریا	لارنس بنیون	روح انسان در هنر آسیایی
3900	"	"	-	سید مهدی امامی جمعه	فلسفه هنر در عشق شناسی ملاصدرا

مقاله علمی آقای مهندس سید محمود طباطبایی، ریاست دانشکده فرش اردکان، به همراه خانم شیوا صنعتی، دانشجوی رشته کارشناسی فرش – گرایش رنگرزی، با عنوان «راهکارهای بهینه کردن روش های سنتی رنگرزی با رنگزاهای طبیعی» برای همایش طرح،‌ نقش و رنگ فرش دستباف ايران در دانشگاه شهرکرد برگزیده شد. ضمن تبریک به این عزیزان، مصاحبه ای با خانم صنعتی در مورد مقاله ارائه شده به همایش انجام داده ایم که به استحضار شما می رسانیم:

    نوشته:
    عبدالله احراري
    محقق فرش و مدرس دانشگاه آزاد اسلامي بيرجند
    صباحت جمشيدي
    مدرس دانشگاه آزاد اسلامي بيرجند
    رؤيا نظامي
    دانشجوي کارشناسي فرش دانشگاه آزاد اسلامي بيرجند
    
    چکيده مقاله
    
    موضوع توجه به نياز، خواست و تمايلات مصرف کنندگان و مشتريان بازار جهاني فرش دستباف يکي از چالشهاي مهم فرش ايران در نيم قرن اخير بوده است. سنتي بودن فرآيند توليد و به طور کلي توليد فرش دستباف در کارگاه هاي خانگي و پراکندگي آنان در تمامي مناطق ايران بعلاوه نظام سنتي حاکم بر بازار فرش دستباف و عدم استفاده از فن آوري روز باعث گرديده که جامعه فرش دستباف کمتر از علم بازار يابي نوين در جهت توسعه يا حداقل تثبيت سهم ايران در بازارهاي جهاني فرش استفاده نمايد. تغييرات سريع در الگوي مصرف خانوارها ، ظهور قطبهاي اقتصادي جديد در سطح جهان ، آرايش و مناسبات سياسي جديد و از همه مهمتر تنوع طلبي بشر، ضرورت شناخت نيازها و سلايق بازار جهاني فرش را طلب مي نمايد.
    در اين مقاله اولاً مهمترين کشورهاي واردکننده فرش ايراني شناسايي و سهم هر يک از بازار هاي هدف از هنر ايراني مشخص گرديده . ثانياً خواست و تمايلات هر يک از اين بازارها بالاخص در بعد طرح و نقشه و رنگبندي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. مقاله حتي الامکان با توجه به خواست و تمايلات مصرف کنندگان هر يک از بازارهاي هدف و ساير پارامترهاي موثر در بازاريابي بين المللي همانند سطح اقتصادي، روابط سياسي، جايگاه فرش دستباف در سبد مصرفي خانوارها راهکارهاي موثري جهت استفاده جامعه فرش دستباف بالاخص توليدکنندگان، تجار و صادرکنندگان فرش ايراني ارائه نموده است.
    ذکر اين نکته ضروري است که موارد اشاره شده بر اساس جمعبندي از آمار و گزارشات تهيه گرديده و گرچه قطعا نمي تواند از دقت بالايي برخوردار باشد ولي خود به عنوان دستمايه و روشي براي بررسي بازارها قابل استفاده و مفيد خواهد بود.
    
    واژگان کليدي:
    فرش - بازار جهاني - بازارهاي هدف فرش
    
    
    مقدمه:
    فرش دستبافت به عنوان يک توليد هنري و صنعتي ريشه در تاريخ ايران دارد و اکثريت قريب به اتفاق خانوارهاي ايراني به نحوي با آن مانوس مي باشند .بيشتر ملل دنيا فرش را به نام ايران و ايران را با فرش مي شناسند اين هنر صنعت از ابعاد مختلف اقتصادي ،اجتماعي ،فرهنگي و هنري داراي اهميت خاص مي باشد زيرا :
    الف- از نظر اقتصادي اگر چه ارزش افزوده اي معادل نه درصد از توليد ناخالص ملي در اقتصاد کلان کشور قابل توجه نمي باشد ليکن توزيع درآمد 3000 ميليارد ريالي بين بيش از دو ميليون خانوار توليد کننده که اکثريت آنان از خانوار هايي مي باشند که از نظر اقتصادي زير خط فقر زندگي مي کنند بعلاوه آن که اين هنر صنعت مکمل فعاليت هاي کشاورزي و دامداري مي باشد از اهميت فوق العاده اي برخوردار است لازم به ذکر است که حدود سي درصد از ارزش ريالي توليدات فرش مربوط به مواد اوليه آن است
    ب- سهم فرش دستباف در صادرات غير نفتي همواره قابل توجه بوده که طي حداقل بيست سال گذشته رقم اول صادرات غير نفتي را داشته ميانگين اين رقم در دهه هفتاد حدود بيست و پنج درصد مي باشد .
    ج- از نظر اجتماعي با توجه به شرايط کنوني کشور به خصوص در زمينه اشتغال وجود بيش از دو ميليون شغل که بنا به آخرين آمار موجود 1734400 شغل مستقيم بافندگي فرش با متوسط صد و شصت و هفت روز اشتغال در سال مي تواند بخش عمده اي از مشکل اشتغال کشور را برطرف يا حداقل با تثبيت اشتغال موجود مي تواند از بروز بحران جديد در اشتغال جلوگيري به عمل آورد .
    د- در ابعاد هنري و فرهنگي نيز وجود طرح هاي متنوع و زيبا که از ذوق و سليقه هنرمندان ايراني همواره با هنر تفليق رنگ ها ملهم از طبيعت ايران زمين به کمک دستان هنرمند بافنده ايراني در چشم هنر دوستان سراسر جهان به معجزه تشبيه شده و تحسين همگان را برانگيخته است ،با توجه به صادراتي بودن عمده توليدات فرش دستباف کشور و از آنجا که اکثر نقوش فرش ازابنيه تاريخ،اعتقادات و باورهاي ديني مردم عموم ايران الهام گرفته به نوعي صدور فرهنگايراني به دنبال داشته و پيام رسان دين و انقلاب مي باشد.
    واضح است كه کشورمان مركز توليد فرش دستباف است اين فرشها با طرحها و نقوش و سبكهاي متنوعي مي باشد لذا مي تواند بخش قابل توجهي از نيازها و سلايق بازار جهاني فرش را پاسخگو باشد .
    توليد فله اي و بدون هدف فرش مي تواند باعث كاهش روزافزون قيمت فرش در بازارهاي جهاني شود . چنانچه توليد فرش فقر را بدنبال داشته باشد طبعاً فقر مادي و فرهنگي بافنده تمايل او را به بافت فرشهاي پست و ارزان قيمت افزايش خواهد داد .
    توليد هدفمند و برمبناي سفارش و نياز بازار توجيه اقتصادي و فني بافت فرش را افزايش داده ، از اتلاف منابع مالي جلوگيري و در اين سيستم توليد همه عوامل توليد از سود منطقي برخوردار مي گردند .
    چنانچه خواسته باشيم توليد فرش را هدفمند نمائيم بايد از علم بازاريابي نوين استفاده نمود ، بازاريابان فرش مي توانند با اتخاذ روشهاي مختلف بر تمايل مصرف كننده تاثير گذاشته و خريدار را به سمت خريد فرشهاي دستباف سوق دهند .
    به قول دکتر سبحه بايد قبول كرد كه نگاه به فرش دستباف در بازارهاي جهاني از كالاي سرمايه اي به كالاي مصرفي و تزئيني تغيير يافته است ضمن آنكه امروزه براي فرش دستباف كالاهاي جانشيني زيادي مثل موكت ، پاركت و مبل و ....... وجود دارد . حتي در خريداران فرش در سطح جهان تغييراتي شديد شكل گرفته است خريداران قديمي به لحاظ سني از افراد نسبتاً مسن جامعه بوده و از فرش اطلاعات نسبتاً كامل داشته و حاضر بودند بواسطه اين شناخت هزينه بيشتري براي خريد فرش دستباف بنمايند و شايد بتوان گفت كه تكنيكهاي بافت مثل رجشمار و نوع گره و ... برايشان مهم بود اين خريدران بدنبال فرشهايي بودند كه با دوام بوده و حتي براي نسلهاي بعد بيادگار بماند و در اكثر موارد اين خريداران حتي با همسر خود براي خريد فرش مراجعه نمي كردند و مردخانه به تنهايي اقدام به خريد فرش مي كرد .
    اما خريداران جديد در بازارهاي مختلف هدفي كه توصيف آن در فصل يافته هاي تحقيق آمد نسبت به فرش اطلاعاتي ندارند و برايشان چندان مهم نيست كه فرش در كجا يافته شده و يا حتي پارامترهاي فني بافت همانند رجشمار و نوع گره ، نوع شيرازه نيز از اهميت زيادي برخوردار نمي باشد ولي در عوض آنان به دنبال رنگ و مد بوده و فرش دستباف نيز براي اكثر اين خريداران حكم كالاي مصرفي كم دوام را دارد اين خريداران بر خلاف نسل قبل بيشتر دنبال فرشي ارزان قيمت ولي زيبا از نظر رنگبندي و طرح و نقشه هستند اين خريداران بر خلاف نسلهاي قبل نه تنها همسر خود كه طراح و دكوراتور خود را به خريد مي برند و در نتيجه اين دكوراتورها و طراحان هستند كه فرش مورد نظر خريدار را انتخاب مي نمايند در نتيجه توليد كنندگان فرش در استان بايد اين موضوع را در توليد فرش مدنظر داشته باشند مهمترين عامل تاثيرگذار در افزايش ارزش افزوده فرش رنگبندي و چگونگي چيدمان رنگها در كنار يكديگر است كه مي بايست حتماً با سلايق بازارهاي هدف هماهنگ باشد پس از رنگبندي طرح و نقشه فرش است كه امروزه بر خلاف روزگاران قبل طرحهاي شلوغ مورد توجه بسياري از بازارها نمي باشد .
    علاوه بر تغييرات بوجود آمده در خريداران در صنف فروشندگان فرش نيز تغييراتي بوجود آمده فروشندگان قديمي اكثراً خبره ، صاحب فروشگاه ، مشتري شناس ، كسب تجربه از طريق استاد شاگردي و آنقدر به فرش مسلط بودند كه به مشتري ديكته مي كردند كه چه فرشي را بخرد اما فروشندگان جديد عمدتاً خبره فرش نبوده و خريد فرش توسط آنان انجام نمي گيرد و چون عمدتاً فرش شناس نيستند اطلاعات فرش را از طريق مطالعه در اختيار خريداران فرش قرار ميدهند لذا مورد اعتماد خريداران نيستند و ديگر فرش نه فقط در فروشگاههاي تخصصي كه در همه فروشگاههاي بزرگ لوازم منزل عرضه مي شود .
    در عوض فروشندگان فعلي فرش بجاي شناخت نكات فني فرش شناخت كاملي از راههاي افزايش فروش،روانشناسي بازار و چگونگي غلبه بر روحيه و تفكر خريدار را دارند . علاوه بر اين موضوع امروزه فروشگاههاي اينترنتي و انبارهاي مجازي نقش فعالي در فروش فرش دارند . تلويزيون هاي ماهواره اي نيز از جمله كانالهاي فروش فرش هستند .
    فرشهاي توليدي قبل عمدتاً داراي مواد اوليه مرغوب ، كيفيت نسبتاً مطلوب و توسط بافندگان حرفه اي بافته مي شد كه داراي طرحهاي عمدتاً شلوغ و پر كار بود كه طرفداراني داشت رنگهاي قالي هاي توليدي تنوع زيادي نداشت و عمدتاً رنگ سورمه اي ولاکي رنگهاي غالب اين فرشها بودند و از رنگهاي روشن بواسطه چرك تاب نبودن استفاده نمي شد محل بافت اين قاليها بسيار مهم بود و البته در صورت فروش نرفتن بافنده مطمئن بود که فردا فرش بافته شده ارزش بيشتري خواهد داشت. اما ديگر همه جور فرش و با همه نوع مواداوليه بافته شده و بافندگان در بسياري از موارد نسبت به فرش بافته شده تعلق خاطري نداشته و از جهت امرار معاش به بافت فرش روي آورده اند بر خلاف لچك ترنج هاي شلوغ قبلي طرحهاي عمدتاً خلوت و كم كار و گلهاي شاه عباسي درشت با رنگهاي روشن شكلاتي ، قهوه اي كم رنگ ، سبز سدري ، طلايي ، عاجي و نخودي، طوسي و نقره اي بافته مي شود . پارامترهايي همچون اندازه،رنگبندي، طرح و نقشه و قيمت مناسب مطلوبيتهاي يك فرش خوب است .
    تغييرات بوجود آمده در مد و نحوه دكوراسيون منازل كه خوشبختانه در بسياري از بازارهاي هدف استفاده از موكت كم شده و اكثر منازل داراي پاركت و سراميك هستند نياز به فرش دستباف بيشتر مي شود چنانچه سلايق ، نياز و خواست مشتريان مورد توجه بازارهاي هدف قرار گيرد يقيناً سهم استان در بازارهاي جهاني فرش افزايش خواهد يافت.لذا در اين مقاله تلاش کرديم هر يک از بازارهاي هدف را توصيف نماييم :
    
    
    آلمان:
    کشور آلمان يکي از بزرگترين وارد کنندگان فرش دستباف ايران مي باشد به طوريکه در سال 1375 از نظر وزني 8/48% را از نظر ارزشي بالغ بر 40% از صادرات فرش کشورمان را به خود اختصاص داده است. سهم آلمان از صادرات فرش دستباف در سال 84 از نظر وزني 6/22% و از نظر ارزشي 4/19% بوده است و در هشت ماهه اول سال جاري کشور آلمان براي اولين بار پس از ايالات متحده امريکا (که از نظر وزني 5/27% واز نظر ارزشي 23% بوده) با 4/16% از نظر ارزشي در مرتبه دوم وارد کنندگان فرش ايران بوده است. اهميت شناخت سلايق و نيازهاي بازار فرش آلمان از چند جهت حائز اهميت است اول آنکه مردم اين کشور بالاخص در مناطق غربي آن از دوستداران فرش ايران هستند ثانيا آلمان و بالاخص بندر هامبورگ آن انبار فرش دستباف بوده و از طريق اين بندر فرش دستباف به بسياري از کشورهاي اروپايي صادر مي گردد. ثالثا بزرگترين نمايشگاه فرش دستباف ايران در اولين ماه هر سال ميلادي در شهر هانور آلمان تحت نام نمايشگاه دموتکس برگزار مي گردد لذا شناخت سلايق و نيازهاي اين بازار هدف فرش ايران از اهميت خاصي برخوردار است توجه توليدکنندگان فرش بالاخص توليد کنندگان و بافندگان استان خراسان رضوي را به نکات زير جلب مي نمايم .
    
    الف –رنگ بندي: در مجموع رنگ هاي آرام در بازار آلمان از استقبال بيشتري برخوردار است اگر چه فرش هاي با رنگ غالب سورمه اي و لاکي و بژ از اين کشور به ساير بازارهاي جهاني فرش ارسال مي گردد.
    
    ب- طرح: بلوچ خراسان ،مود (ماهي درهم يا ريزه ماهي)،افشان مشهد، نائين و در مجموع تمامي طرح هاي اصيل ايران دراين کشور مورد تقاضا است.
    
    ج) ابعاد کوچک پارچه تا حداکثر 6 متر مربع و به ندرت تا 12 مترمربع مورد تقاضاي اين بازار مي باشد.
    
    د) مواد اوليه: تجربه دموتکس امسال نشان داد که هر توليد کننده اي که از مواد اوليه مرغوب و بالاخص پشم مرغوب ايراني (بلوچ،سيرجان،کرمانشاه و قشقايي) و رنگهاي طبيعي براي توليد فرش دستباف استفاده مي نمايد و در اين خصوص حساسيت خاصي در توليد فرش دارد مي توانند در اين بازار قدرت مانور بالايي داشته باشد.
    
    ه) بافت: فرش هاي پرگوشت و تجاري باب اين بازار مي باشد به طوريکه در هشت ماهه اول سال جاري در حاليکه 8/20% فرش ايران به اين کشور صادر گرديده از نظر ارزشي فقط معادل 3/16 مي باشد اين در حالي است که در مورد امارات متحده عربي در حاليکه 1/2% از نظر وزني بوده است از نظر ارزشي شامل 5/8% ارزش فرش هاي ايران مي گردد و اين موضوع نشان دهنده آن است که بازار آلمان خواهان فرش هاي تجاري با قيمت متوسط مي باشد توليد کنندگان استان خراسان رضوي مي توانند با توليد فرش هاي 30 لغايت 40 رجي با مشخصه هاي فوق موفقيت خوبي در اين بازار داشته باشند. 

با سلام

قالی ایرانی

 

یک قالیباف ایرانی در اصفهان.

قدیمی‌ترین نمونهٔ قالی ایرانی که یافته شده قالیچه‌ای است با نقوش اصیل هخامنشی که در گور یخ‌زدهٔ یکی از فرمانروایان سکایی در درهٔ پازیریک در ۸۰ کیلومتری مغولستان بیرونی پیدا شده و قالی پازیریک نامیده می‌شود. پژوهشگران این قالی را از دست‌بافت‌های پارت‌ها و یا مادها می‌دانند.

قالی ایرانی از دیرباز معروف و مورد استفاده بوده. گزنفون تاریخ‌نگار یونانی در کتاب سیرت کوروش می‌نویسد: «ایرانیان برای این‌که بسترشان نرم باشد قالیچه زیر بستر خود می‌گسترند.»

سالنامهٔ چینی سوئی‌سو در دورهٔ ساسانی از فرش پشمی ایران به عنوان کالای وارداتی به چین نام می‌برد.

فرش معروف بهارستان در کاخ تیسفون نیز به خاطر شکوهش بازتاب گسترده‌ای در ادبیات اسلامی داشته است.

پس از اینکه روزنامه اطلاعات کشوری برگزاری نمایشگاه فرش هریس رو در تاریخ ۲۳ اردیبهشت چاپ کرد هفته نامه هریسی سهند نیز در صفحه ۳ خود این مطلب را چاپ نمود اما کاش سردبیر این روزنامه کمی خوش ذوق بود و کپی مطلب روزنامه اطلاعات رو چاپ نمی کرد ولی هر چه که بود از توجهشان قدردانی می کنیم

بنا بر درخواست تعدادی از دانشجویان بخش جدیدی در وبلاگ به نام معرفی سایتهای مفید راه اندازی خواهد شد

دانشجویان گرامی

نمایشگاه فرش دانشکده چیزی فراتر از حد انتظار بود.بدون تعارف و به جرئت می توان گفت حضور چشمگیر مردم هریس.قشرهای دانشجوئی و دانش آموزی و در راس همه مسئولین بلند پایه شهرستان موجبات دلگرمی بسیار زیادی را برای برگزارکنندگان این نمایشگاه و همچنین دانشجویان فراهم نمود.

خوب شاید عنوان این قسمت خیلی خنده دار باشه اما واقعیت داره طی روزهائی که سیستم اینترنتی قطع بود دانشجویان دانشکده اولین اردوی آموزشی خود رو گذروندند

بالاخره مسابقات ورزشی دانشکده از روز یکشنبه(فردا)برگزار می شود.در این دوره از مسابقات که دو رشته پینگ پنگ و دارت انفرادی برگزارمی شود در هر رشته به ترتیب ۱۰ و  ۱۱ نفر حضور دارند

صنعت فرش دستي به عنوان عمده ترين صنعت دستي جاي جاي شهرستان شازند كه به عنوان ميراث فرهنگي نياكان  قرنها در اوج افتخار بود در آستانه خداحافظي ورخت بر بستن از اين ديار قرار گرفته است تا شايد در آينده ردپاي آن را بتوان در موزه ها يافت.

با سلام به کاربران و دانشجویان عزیز و محترم

با عرض سلام خدمت کاربران و دانشجویان گرامی

سومين نمايشگاه فرش نفيس ايران يكشنبه شب در محل بيت لوذان كويت با حضور علي جنتي سفير ايران و ميشل وربز سفير آلمان افتتاح شد

رييس انجمن علمي فرش ايران گفت: مقطع كارشناسي ارشد در رشته فرش در دانشگاه‌هاي كشور از سال آينده راه اندازي مي‌شود

گليم بافي :
گليم از وسايلي است كه كه به عنوان زير انداز و پرده در چادرها و محلهاي عمومي نظير قهوه خانه ها ، هتل ها ، و … استفاده مي شود و بافت آن تقريباً در تمام نقاط ايران رايج است .
تاريخچه گليم بافي :
« از آثار و نوشته هاي مورخان جهان گردان پيداست كه بافتن جزء اولين هنرها و صنايع قبيله هاي پراكنده انسانها بوده است . مي توان گفت پارچه و گليم تقريباً ، از يك زمان رواج يافته است . در سال 1949 در سرزمين روسيه يك قطعه قالي به نام پا زيرك به حال انجماد پيدا شد كه مربوط به 350 تا 500 سال قبل از ميلاد مسيح بوده است و به اين ترتيب وجود قالي و گليم در تمدنهاي باستاني فلات ايران ثابت گرديد . فرش ياد شده بيانگر آن است كه براي رسيدن به چنين مهارتي در قالي بافي ، لازم است كه بافنده از يك سنت حداقل هزار ساله برخوردار باشد . بدين ترتيب تاريخ پيدايش هنر گليم بافي و قالي بافي در ايران حدوداً بين 1500 تا 2000 سال قبل از ميلاد تعيين شد . از آنجايي كه گليم زودتر از قالي بافته شده تارخ گليم بافي به 3000 هزار سال پيش از ميلاد عنوان شده كه تاريخ آغاز نساجي است و از وسايل بافتني كه از بهشهر به دست آمده تاريخ آن متعلق 600 سال قبل از ميلاد است و نشان ميدهد كه از موي بز و گوسفند استفاده مي شده است .»

ابزار گليم بافي :
الف . دار گليم
دار گليم خود بر دو نوع است افقي و عمودي و از آن جايي كه در عشاير فقط از دار افقي استفاده مي نمايند ، به شرح دار افقي مي پردازيم .
يكي از مهمترين وسايل كار گليم بافي و بافندگان «دار» است كه در هر منطقه طبق سنتهاي معمول مي باشد .
اين دار شامل چهار چوبي است كه معمولاً در ايلات متداول است و هر گاه تصميم به بافت بگيرند چهار گوشه را با ميخ به زمين ثابت مي نمايند وسايل اين دار عبارتند از :
1- ميخ ها : چهار عدد ميخ به طول 50 الي 60 سانتي متر كه انتهاي آنها استوانه اي و نوك آنها تيز
2- ميخ كوب : كه از چوب تشكيل شده و براي كوبيدن ميخها بكار مي رود .
3- سر دار و زير دار :
چوبهايي هستند كه بدنه اصلي دار را تشكيل ميدهند كه چوبي كه در بالاي ميخها قرار مي گيرد سردار و چوبي كه در پايين ميخها قرار مي گيرد زير دار ناميده مي شود .
4- پيز : چوبي است كه چله هاي پاييني و بالايي بر روي آن حلقه مي شود .
5- پس پيز : چوبي كه بعد از پيز در بين چله ها قرار مي گيرد .
6- ملار : سه پايه اي كه از چوب تشكيل شده و انتهاي آن با طناب بسته شده و با آن دوغ مي زنند و براي مهار «پيز» بكار مي رود و تاشو به سهولت جا به جا مي شود .

ب . نخ چله و چله كشي
نخهاي چله معمولاً از جنس پنبه و به رنگ سفيد و ضخامتهاي مختلف هستند و در بعضي از روستاها ، از پشم براي نخ چله « تار» استفاده مي كنند .
مهمترين مرحلة قبل از بافت چله كشي است كه بعد از تهيه و بر پاداشتن دار چله كشي صورت مي گيرد .
نحوة چله كشي :
«قبل از اينكه چله كشي شروع شود ، ابتدا دو رسته (چند لا از تار) نخ را به فواصل دلخواه و به موازات زيردار و سردار (حدوداً به فاصله 20 سانتيمتر) با ميخ به بدنة دار كوبيده مي شود .
در اصطلاح چله كشي اين دو رشته را نخ زهوار مي نامند . يكي از اين زهوارها بعداً براي شروع گليم بافي و ديگري به منظور قرار دادن چوب مياني (هاف) يا «پيز» مورد استفاده قرار مي گيرد پيز براي جدا كردن نخهاي رو از نخهاي زير مورد استفاده قرار مي گيرد .
براي دقت و سرعت عمل در شمارش نخ تار يا چله ، ابتدا چوبهاي سردار و زيردار را علامت گذاري و به واحد ده سانتيمتر تقسيم مي نمايند سپس شروع به چله كشي مي كنند ، به اين ترتيب كه نخ اول از روي سردار مي گذرد و از پشت و سپس زير دار به جلو و جاي اول بر مي گردد ، اين كار معمولاً بوسيله دو يا سه نفر انجام مي پذيرد .»


4- قالي بافي
قالي بافي از آغاز در ميان چادر نشين متولد گرديد اين قبايل كه كارشان گله داري بوده از پوست گوسفند براي زيراندار در چادر سياه استفاده مي نمودند و همچنين براي پوشيدن تن خود نيز از پوست گوسفندان استفاده مي شده است . و به تدريج به مرحله ريسيدن و بافتن آگاهي پيدا كردند بعد از آنكه مهارت در كارشان پيدا كردند طي گذشت دوراني سرانجام قالي را اختراع نمودند و از آن زمان به بعد قالي را جايگزين پوست نمودند و در بافت آن به ابتكارات زيادي دست زدند و در اندازه هاي متنوع دست به ابداع و نوآوري زدند ، تا اينكه بعضي از آنان به علت خستگي از كوچ در يك جا ساكن و تجمع نموده و تشكيل ده روستا را دادند و به صورت ثابت سكني گزيدند . و اين كار باعث گرديد كه ساختمان سازي نمايند و نياز به بافت قاليهاي بزرگتري پيدا كنند .
تاريخچه قالي
« قديمي ترين قالي موجود به وسيله « پروفسور دودنگو » در مقبره سكائي ، در دويست كيلومتري جنوب شرقي برايسك و هشتاد كيلومتري مرز مغولستان در نقطه اي بنام پازيريك در ميان يخها كشف شد .
اين قالي به عنوان پوششي اسب به كار مي فته و مربوط به زمان هخامنشيان است و اندازه هاي آن 83/1 2 متر مي باشد .
در هر سانتي متر مربع 36 گره دارد . گره ها را از پشت زده و پرز را از رو چيده اند ، حاشيه بيروني آن نقش مكرر كوچكي است كه جانور افسانه اي بالدار را نشان مي دهد. پس از آن يك رديف سوار مي آيند كه يك در ميان يا بر اسب نشسته يا در كنار آن در حال راه رفتن مي باشد . سپس يك رديف گوزن خالدار و باز همان نقش مكرر جانوران بالدار ديده مي شود و سپس از آن متن است كه از چند رديف موازي گلهاي چهار برگي تشكيل شده است . در ميان اين نقش ها بويژه مرداني كه در كنار اسب راه مي روند آشكارا نقش هاي تخت جمشيد را تداعي مي كنند . اين قالي بعدها به ايران فرستاده شد و توسط استاد اسكندراني ترميم گرديد .»
ابزار بافت
الف . كركيت (شانه)
داراي شانه هاي آهني كه در انتهاي آنها سوراخهايي تعبيه گرديده و بوسيله چرم به دسته متصل و محكم گره خورده و براي كوبيدن رجها بكار مي رود .
ب. غره qara از شاخ گوزنهاي كوهي مي باشد و با آن پس پيز را عقب و جلو مي برند .
ج. رُنْجَك ronjok از دو قسمت تشكيل شد : دسته و تيغه
الف – دسته رنجك : چوبي به طول 12 سانتي متر و قطر 4 سانتي متر است كه در دست جاي مي گيرد .
ب : تيغه آهني . به صورت نيم دايره و پهناي 5/1 سانتي متر و نوك تيز و براي قالي و گليم و جاجيم بافي ، و ساير صنايع دستي بافتني جهت قطع كردن بندهاي گره مورد استفاده قرار مي گيرد .
د:-چله كشي : مانند چله كشي در گليم مي باشد كه در قيمت گليم بافي توضيح داده شده است .
بعد از چله كشي مرحله بافت قالي صورت مي گيرد .

نیاز به جانشین ساختن مواد رنگی طبیعی دانشمندان را بر آن داشت که تحقیقات و کشفیاتی را در این باره  بوجود آورند و از زمان عصر کیمیا گری رنگ سازی نیز مورد توجه بوده است . به طوری که در قرن 17 میلادی صنعت رنگ سازی حالتی اسرار آمیز و کیمیا گری داشته است .

تصاوير " فرش ايراني " به عنوان نمادي از هنر جاودانه ايرانيان طي سه ماه‌گذشته زينت بخش نشريات تخصصي مبلمان و لوازم منزل در چين بوده است.

با عرض سلام

با عرض سلام

استادحسین قمصری ، در سال 1334 در شهر ری دیده به جهان گشود.

فرش دستباف و رونق از دست رفته خبرگزاري فارس: شخصيت برجسته اروپايي كه به فرش‌هاي نفيس و عتيقه ايراني علاقه فراواني داشت، در سفري به كاشان آمد. او پس از ديداري كه از كارگاه‌هاي فرشبافي در چند روستاي اين شهرستان داشت گفت كه محال است از اين پس روي فرش‌هاي ايراني پا بگذارم.

به گزارش خبرگزاري فارس از همدان، آلبرت پي يرم در كارگاه‌هاي فرشبافي زنان و دختراني را ديد كه پاهايشان به خاطر نشستن روي تخته چوبي قالي فلج شده بود و به درستي قادر به راه رفتن نبودند. چشمان آن‌ها در زيرزمين‌هاي نمور و تاريك كارآيي خود را از دست داده بودند، اما همچنان با كمرهاي خميده و‌ انگشتان استخواني بر پود و چله‌ها نقش‌آفريني مي‌كردند و دستمزدي كه بابت 12 ساعت و گاه بيشتر مي‌گرفتند، آن قدر نبود كه حتي بتوانند شكم خود را سير كنند. *استادكاران ايراني در خارج فرش مي‌بافند چه ناراحت كننده است پا نهادن روي زيراندازي كه براي هر گره آن سوي چشمان دختركي نحيف به تاريكي رفته و سينه دختركاني ديگر به سرفه افتاده است. چرا بايد اين محصول توليدي كه از دست و دل و جان بافندگان براي آن مايه گذاشته شده است، مورد بي‌مهري قرار گيرد و بهايي كه لايق آن است، برايش پرداخت نشود؟ حكايت تأثر بار فرش دستباف ايراني اين گونه است. قالي‌بافي از ديرباز حرفه روستاييان زحمتكش كشورمان بوده است. تا چندي پيش دختران دم‌بخت روستايي كه با اين هنر آشنا بودند در جريان خواستگاري و ازدواج قرب ويژه‌اي داشتند و دختر قاليباف سرمايه‌اي گرانبها به شمار مي‌رفت. اصالت توليد فرش‌هاي دستباف بدون شك از افتخارات ويژه ايراني‌هاست و فرش دستباف كشورمان آوازه جهاني خود را مديون دختران و زنان سختكوش قاليباف است. آوازه‌اي كه ديري است به نجوا تبديل شده و بيم آن داريم كه خاموش شود. *يك گليم و 40 درويش از سال‌هايي نه چندان دور كه فرش دستباف ايراني به عنوان يك صنعت در ايران مطرح شد، چندين متولي پيدا كرد. وزارت كشاورزي، وزارت جهادسازندگي، وزارت تعاون و توسعه روستايي، وزارت بازرگاني، سازمان صنايع دستي، سازمان ميراث فرهنگي، سازمان تعاون روستايي، شركت‌هاي خصوصي توليد و بافت فرش و مباشرهاي بافت فرش در روستاها كه همگي سعي داشتند تا از اين عنوان گسترده براي خود توشه برگيرند. همين امر موجب شد كه گره‌هايي بر فرش دستي زده شود كه تار و پود آن را از هم بپاشد. به مرور زمان برخي از اين سازمان‌ها متولي‌گري خود را از فرش برداشتند. از يك سال پيش تمام امور فرش دستباف را وزارت بازرگاني پذيرفت تا شايد سر‌ و ساماني به وضعيت ناهنجار آن بدهد، اما قاليبافاني كه در كارگاه‌هاي نمور و نيمه تاريك به كار مشغولند هنوز هم نمي‌دانند كه پدر خوانده توليدشان كيست؟ اين مطلب را مرد ميانسال قاليبافي كه به قول خودش از 20 سال پيش به اين حرفه مشغول است مي‌گويد: با زحمت زياد تار و پود، خامه و نخ را تهيه مي‌كنم و تازه وقتي فرش آماده مي‌شود با هزار منت بايد در بازار به دنبال مشتري براي آن باشم. بعد ار آن هم كه فرش را مي‌فروشم، تازه مي‌فهمم چه كلاهي سرم رفته است و مجبور شده‌ام به چه قيمت ارزاني‌ آن را بفروشم. چند بار قصد داشتم به سراغ متولي اين امر بروم و در مورد ظلمي كه به من و امثال من مي‌شود، بگويم، ولي راستش را بخواهيد نمي‌دانم به كجا بايد بروم. يك مباشر فرشبافي كه سالهاست نخ چله و دار به روستاييان مي‌دهد، مي‌گويد: چند سالي است كه ارزش قالي افت كرده است و سرمايه‌اي كه چندين سال براي آن زحمت كشيده‌ام، آرام آرام دارد از دست مي‌رود. وقتي علت را از او جويا مي شوم با ناراحتي مي‌گويد: پيش از اين فرش دستي در جهيزيه دختران جاي ثابتي داشت، اصلاً فرش دستي سرمايه بود و خيلي از كساني كه به هر دليل به خارج مي‌رفتند، يك تخته فرش هم با خود مي‌بردند، چرا كه حكم ارز را براي آن‌ها داشت. *فرش ماشيني، فرش دستباف را از رونق انداخته است ميرزا علي يوسفي اضافه مي‌كند: تيمچه‌هاي فرش در بازارها، مهم‌ترين مكان بود و افراد زيادي از اين تيمچه‌ها رزق و روزي مي‌گرفتند، اما رفته رفته همه اين روزها تمام شد و با ظهور گسترده فرش ماشيني در بازار، فرش دستباف رونق خود را از دست داد، البته بايد اعتراف كنم كه خود ما هم مقصر بوديم. وي مي‌افزايد: پس از آمدن فرش ماشيني قيمت فرش دستباف خيلي گران شد و تنها اشخاص خاصي خريدار فرش دستباف بودند. اين مسئله باعث شد كه دست در فرش دستباف زياد شود و به دنبال آن كيفيت هم پايين بيايد و عملاً كيفيت فداي كميت شود‌. به دنبال اين وضعيت، دستمزدها بالا رفت و بازار فرش دستباف با سيل توليد فرش ماشيني روبرو شد و صادرات فرش دستباف كه تا پيش از اين، رونق فراواني داشت دچار اختلال شد و به دنبال آن فرش‌هايي با كيفيت ضعيف و متوسط صادر شد و چون هيچ استانداري براي آن تعريف نشده بود‌، بازار خارج روز به روز بدتر شد و در نهايت فرش ايراني در خارج، ارزش گذشته خود را از دست داد‌. وي به بي‌مهري‌هاي مسئولان اشاره مي‌كند و اظهار مي‌دارد: مسئولان مربوطه به فرش به عنوان يك كالاي لوكس مي‌نگرند، در حالي كه اين نظر غيرمنصفانه است. فرشبافي افزون بر كسب درآمد داخلي يك منبع مهم ارزآوري براي كشور است و بايد توجه خاصي به آن شود. اين در حالي است كه برخي از دست‌اندركاران دولتي از فرشبافان غافل مانده‌اند و موضوعي كه برايشان چندان مهم نيست، وضعيت نابسامان كارگران قاليبافي است‌. يوسفي با اشاره به اين كه اين فراموشي‌ها در دستمزدها خود را نشان مي‌دهد، تصريح مي‌كند: از 5 سال پيش، ميزان دستمزدها هيچ تغييري نكرده است و زندگي قاليبافان هر روز بدتر از ديروز مي‌شود‌. اين مباشر مي‌افزايد: مجموعه‌داران خارجي فرش ايراني را با پشم، ابريشم و رنگ طبيعي مي‌پسندند، اين در حالي است كه با آمدن رنگ و پشم مصنوعي و به كارگرفتن آن در فرش دستباف، كيفيت به شدت پايين آمده و خريداران خارجي فهميده‌اند كه اين فرش آن فرش معروف ايراني نيست. *41 درصد سهم ايران در جهان به گفته مسئولان در حال حاضر 41 درصد سهم تجارت جهاني فرش در اختيار ايران است و قرار است تا پايان سال جاري در 10 كشور جديد نيز براي فرش بازاريابي شود‌. معاون توسعه خارجي سازمان بازرگاني همدان درباره كاهش بازار فرش دستباف كشور در بازارهاي خارجي مي‌گويد: در حال حاضر تجارت در اقتصاد جهاني بيشتر بر مبناي رقابت است و با قيمت و كيفيت مناسب مي‌توان بازار خارجي را به دست آورد، ولي با توجه به اين كه ديگر كشورها، فرش‌هاي دستباف را با قيمت كم‌تر صادر مي‌كنند، بازار فرش ايران دچار ركود شده است. با اين وجود‌ يكي از عواملي كه باعث شده همچنان سهم عمده را در بازار خارجي داشته باشيم، سابقه و اعتبار فرش ايران است‌. مسعود بكايي مي‌افزايد: اگر ما بخواهيم همچنان بازار جهاني را در اختيار داشته ‌باشيم بايد كيفيت، طرح و نقشه را همچون گذشته به سطحي برسانيم كه اعتبار از دست ‌رفته‌اش را بازيابد‌. وي به كاهش ميزان بافت فرش در داخل كشور اشاره مي‌كند و ادامه مي‌دهد: هزينه‌هاي بالاي توليد فرش و دستمزد كم باعث شده است تا عده‌اي از فرشبافان هنر قاليبافي را كنار بگذارند‌. بكايي به علاقه مشتريان خارجي به فرش‌هاي اصيل اشاره مي‌كند و اظهار مي‌دارد: بر اين اساس بخش عمده‌اي از صادرات فرش ايران را فرش‌هاي كهنه و قديمي تشكيل مي‌دهد كه بايد آن‌ها را در برخي خانه‌ها پيدا كرد‌. وي تصريح مي‌كند: با وجود كاهش صادرات فرش در كشور، ميزان صادرات از استان همدان رشد داشته است‌. *ديروز‌، امروز‌، فردا با نگاهي به پيشينه فرش دستباف در ايران در مي‌يابيم كه فرش دستي اصالتي ايراني دارد و تا چندي پيش محصول انحصاري ايرانيان بوده است. در گذشته يك پاي ثابت هداياي مقامات ايران به سفرا، رؤساي كشورهاي جهان و ميهمانان خارجي يك تخته فرش دستباف بوده و موزه‌هاي مشهور جهان كه با اين هنر اصيل ايراني مزين شده گواه اين مدعاست. رئيس اداره فرش سازمان بازرگاني استان همدان درباره وضعيت كنوني فرش كشور مي‌گويد: فرش ايراني جايگاه خود را از دست نداده است، بلكه اين فرش‌هاي بي‌كيفيت هستند كه بي‌‌مشتري مانده‌اند. محمود خزندي طرح، نقشه، مواد اوليه و بافت را 4 عامل تعيين كننده كيفيت فرش مي‌داند و ادامه مي‌دهد‌: كوتاهي در بازاريابي و به كار بردن مواد اوليه نامرغوب توسط بافندگان باعث شده است كه فرش دستباف رونق قبلي خود را از دست بدهد‌. *نقش واسطه‌ها و دلالان وي به واسطه‌ها و دلالان اشاره مي‌كند و مي‌افزايد: عموماً قاليبافان از نظر معيشتي در سطح پايين قرار دارند و به خاطر تأمين معيشت مجبورند به صورت مشاركتي براي كارفرما كار كنند كه در اين بين سود ناشي از قالي به كارفرما مي‌رسد‌. در اين ميان واسطه‌هايي هم هستند كه با كساني كه براي خودشان فرش مي‌بافند، وارد معامله مي‌شوند و آنچنان با آن‌ها رفتار مي‌كنند كه در نهايت سود اصلي به جيب خودشان مي‌رود‌. خزندي‌ اضافه مي‌كند: هدايت قاليبافان به سمت تأسيس مجتمع‌هاي قاليبافي‌، ارايه تسهيلات براي تأسيس مجتمع استفاده از نقشه‌هاي روز و مورد نياز بازار، استفاده از كارشناسان خبره براي نظارت بر كار بافنده‌ها، تشكيل صنف‌ قاليبافان و ايجاد ايستگاه‌هاي متمركز براي عرضه مواد اوليه از برنامه‌هايي است كه اداره فرش براي سال جاري ترسيم كرده است. وي تصريح مي‌كند: همدان يكي از مراكز رفوگري فرش است كه رفوگران آن به دليل عدم حمايت به كشورهاي ديگر مي‌روند‌. وي همچنين به كمبود طراح و نقاش فرش اشاره مي‌كند و ادامه مي‌دهد: بايد ارتباط بيشتري با بازار جهاني داشته باشيم و مركزي در كشور راه‌اندازي شود كه اطلاعات و خواسته‌هاي جهاني را به داخل كشور منتقل كند. *رديابي فرش ايراني در خارج در حال حاضر اخباري مبني بر كپي نقشه‌هاي ايراني‌، شيوه تهيه ‌رنگ طبيعي و نحوه نصب دار قالي به شيوه ايراني در خارج از كشور شنيده مي‌شود. مدير فرش استان همدان در اين باره مي‌گويد: با توجه به نوساناتي كه در فرش ايران به وجود آمده است، كشورهاي خارجي از اين فرصت استفاده كرده و شروع به توليد و فروش فرش‌هايي به نام فرش ايراني كرده‌اند و نامرغوبي فرش‌هاي توليد شده توسط اين كشورها و نسبت دادن آن به ايران اعتبار فرش كشورمان را خدشه‌دار كرده است . حسينعلي عرب اضافه كرد: بحث ديگري كه پاي فرش ايراني را در خارج باز كرده است، جذب استادكاران ايراني در كارگاه‌هاي خارجي است‌. مدتي است كه كشورهاي خارجي تعدادي از استادكاران ايراني را كه مهارت خاصي در زمينه فرش دارند، جذب كرده‌اند و كار اين استادكاران را به نام كشور خود ثبت مي‌كنند، در حالي كه تمام كارهاي اصلي فرش به دست ايراني‌ها انجام مي‌شود. عرب اضافه مي‌كند: متوليان فرش بايد افرادي داراي تخصص باشند تا بتوانند حقوق قاليباف را تأمين كنند، در حالي كه هم‌اكنون كار ستادي و متولي‌گري فرش به دست كساني است كه تخصصي در اين زمينه ندارند. وي ادامه مي‌دهد: با توجه به اين كه همدان منطقه‌اي توريستي است، ايجاد يك موزه تخصصي فرش در اين شهر لازم ضروري به نظر مي‌رسد. اين كارشناس فرش آينده فرش را در همدان بسته به همت مسئولان استان مي‌داند و مي‌گويد: تا به حال حمايت چنداني از طرف مسئولان استاني در مورد وضعيت قاليبافان نشده است.